1,2 miljoen euro voor RGS uit Langedijk

1

Di­rect elek­tri­ci­teit ma­ken van rest­warm­te, van bij­voor­beeld een gloei­en­de plaat staal. Dat kan RGS De­vel­op­ment in Broek op Lan­ge­dijk. Het be­drijf heeft een tech­no­lo­gie ont­wik­keld die een sig­ni­fi­can­te ener­gie­be­spa­ring op­le­vert. Het Par­ti­ci­pa­tie­fonds Duur­za­me Eco­no­mie van de pro­vin­cie Noord-Hol­land (PDENH) heeft om die re­den een ka­pi­taal­in­jec­tie uit­ge­keerd van 1,2 mil­joen euro.

Met dat geld gaat RGS De­vel­op­ment ver­der ont­wik­ke­len. ,,We ho­pen over twee à drie jaar een gro­te door­braak te for­ce­ren'', zegt 'chief ope­ra­ting of­fi­cer' Bert Kraaij­veld. Hij legt uit dat het be­drijf twee nieu­we pro­duc­ten op de markt wil bren­gen. Het eer­ste is ther­mo-elek­trisch ma­te­ri­aal dat in een warm­te­bron di­rect elek­tri­ci­teit kan le­ve­ren. ,,Veel een­vou­di­ger dan de uit­ge­brei­de stoom­tur­bi­nes waar nu mee ge­werkt wordt'', al­dus Kraaij­veld.

Het an­de­re pro­duct is ma­te­ri­aal voor bat­te­rij­en, voor bij­voor­beeld elek­tri­sche au­to's, lap­tops of smartpho­nes. ,,Dat ma­te­ri­aal heeft een heel ef­fi­ciën­te wer­king; het maakt de bat­te­rij drie keer zo licht of de bat­te­rij gaat drie keer zo lang mee.’’Vol­gens ge­de­pu­teer­de Jaap Bond (eco­no­mi­sche za­ken) zijn de werk­zaam­he­den van RGS van be­lang voor de hele pro­vin­cie: ,,Dit is pre­cies de soort in­ves­te­ring waar wij het fonds tij­dens de vo­ri­ge col­le­ge­pe­ri­o­de voor heb­ben op­ge­richt. Het is on­ge­loof­lijk be­lang­rijk voor de Noord-Hol­land­se eco­no­mie dat in­no­va­tie­ve be­drij­ven als RGS zich ver­der kun­nen ont­wik­ke­len.’’ Het PDENH be­staat nu ruim een jaar en het Lan­ge­dij­ker be­drijf is het eer­ste dat geld van het fonds heeft ge­kre­gen. Vol­gens PDENH-di­rec­teur Bart Blok­huis zul­len er la­ter dit jaar nog en­ke­le an­de­re be­drij­ven vol­gen. ,,Wij stre­ven naar een jaar­lijk­se aan­was van tus­sen de vijf à acht nieu­we par­ti­ci­pa­ties. Daar­mee bouwt PDENH ge­staag een por­te­feuil­le op van be­drij­ven in Noord-Hol­land.’’ De 1,2 mil­joen euro is voor het groot­ste deel ge­fi­nan­cierd met geld van het par­ti­ci­pa­tie­fonds, het PDENH is daar­mee met­een me­de­aan­deel­hou­der van RGS ge­wor­den. Het an­de­re (aan­zien­lij­ke) deel komt van een pri­va­te in­ves­teer­der.

Het hart van het be­drijf RGS De­vel­op­ment in Broek op Lan­ge­dijk mag niet zo­maar wor­den be­tre­den. Voor de rond­lei­ding be­gint, moe­ten we daar­om een blau­we over­jas en over­schoe­nen aan, en een haar­net­je op. ,,Het ma­te­ri­aal waar we mee wer­ken is heel fijn­ge­voe­lig'', zegt Bert Kraaij­veld, 'chief ope­ra­ting of­fi­cer'. Van het be­gin af aan is hij be­trok­ken bij de re­vo­lu­ti­o­nai­re ont­wik­ke­ling van si­li­ci­um, een mi­ne­raal dat al in veel tak­ken van in­du­strie ge­bruikt wordt (bij­voor­beeld als ba­sis voor zon­ne­pa­ne­len). Kraaij­veld en zijn tien col­le­ga's ma­ken er goed­ko­pe plak­jes van en ver­wer­ken er een heel pre­cie­ze struc­tuur in. ,,Nano-struc­tuur. Dat is dui­zend keer klei­ner dan een haar.’’ In de fa­briek staat één gi­gan­ti­sche ma­chi­ne. Die doet al het werk. Het si­li­ci­um wordt ge­smol­ten bij 1450 gra­den Cel­si­us en daar­na op een 'kou­de' plaat ge­go­ten. Re­la­tief koud, want de plaat zelf is ook nog eens dui­zend gra­den Cel­si­us. ,,Je moet het zien als kaars­vet dat op een ta­fel wordt ge­morst. Dat stolt met­een.’’

La­bo­ra­to­ri­um

Het pro­ject be­gon in 2000, als spin-off van ECN (Ener­gie­on­der­zoek Cen­trum Ne­der­land). ,,Daar ont­wik­kel­den we op lab­schaal wat je hier nu ziet staan.’’ In 2006 ver­huis­den de werk­zaam­he­den van het la­bo­ra­to­ri­um naar Broek op Lan­ge­dijk. De tech­nie­ken ver­fijn­den zich meer en meer, maar in 2012 brak er een slech­te tijd aan voor dit soort Eu­ro­pe­se en Ame­ri­kaan­se be­drij­ven. De pro­duc­tie van zon­ne­pa­ne­len ging voor het groot­ste deel naar Chi­na. ,,De aan­deel­hou­ders wil­den van ons be­drijf af. Toen heb­ben we een 'ma­na­ge­ment buy out’ ge­daan en heb­ben wij het over­ge­no­men.’’ Die 'wij' zijn CEO Maar­ten den Heij­er, CTO Axel Schö­nec­ker en Bert Kraaij­veld zelf.

De plak­jes si­li­ci­um die in de ma­chi­ne wor­den ge­maakt, zijn baan­bre­kend. Het zal niet lang meer du­ren – Kraaij­veld denkt een jaar of twee à drie – tot de we­reld er ge­bruik van kan ma­ken. In­du­strie die te ma­ken heeft met veel warm­te­ver­lies zal baat heb­ben bij de pro­duc­ten. Staal- en glas­in­du­strie en de ver­bran­dings­oven in een af­val­ver­wer­king­cen­tra­le, noemt Kraaij­veld als voor­beel­den. ,,Nu gaat er zo­veel warm­te ver­lo­ren! Denk aan de gloei­en­de staal­strips die bij Tata Steel uit de ma­chi­nes ko­men. Wij kun­nen iets nut­tigs doen met die ver­lo­ren warm­te.’’ In jip-en-jan­ne­ke­taal: het si­li­ci­um wordt als een soort har­mo­ni­ca in een con­struc­tie ge­vou­wen en aan weers­zij­den daar­van ste­ken elek­tri­ci­teits­dra­den uit. De con­struc­tie kan warm­te di­rect om­zet­ten in elek­tri­ci­teit. ,,Het werkt al als je je hand er te­gen­aan legt, maar hoe war­mer hoe ef­fec­tie­ver.’’ RGS denkt op die ma­nier jaar­lijks stroom op te kun­nen wek­ken voor 25.000 huis­hou­dens. En dan is er nog de door­braak in de bat­te­rij­tech­no­lo­gie waar RGS mee be­zig is. Een tech­no­lo­gie die vol­gens Kraaij­veld haar oor­sprong heeft in de ruim­te­vaart. ,,Daar wordt het ge­bruikt voor sa­tel­lie­ten die ver van de zon draai­en. De Voy­a­ger bij­voor­beeld is uit­ge­rust met deze tech­niek. In de ruim­te­vaart mag het na­tuur­lijk al­le­maal wat kos­ten. Wij kun­nen het ma­ken op een goed­ko­pe en groot­scha­li­ge ma­nier.’’ De 1,2 mil­joen euro die RGS heeft ge­kre­gen van het par­ti­ci­pa­tie­fonds voor duur­za­me eco­no­mie wordt on­der meer ge­bruikt om nieu­we de­mon­stra­tie­mo­del­len te ma­ken. En daar­na is het door­pak­ken. Want de Ame­ri­ka­nen en Ja­pan­ners lig­gen RGS op de hie­len op het ge­bied van deze ther­mo-elek­tri­sche sys­te­men. ,,Een wed­loop om wie het eer­ste klaar is? Ja, zo kun je het wel noe­men'', zegt Kraaij­veld. ,,En ik heb vol­doen­de ver­trou­wen in ons pro­ces dat ik kan zeg­gen: wij gaan win­nen.’’

Bron: NHD