IribovSBW: van bescheiden laboratorium naar miljoenen weefselkweekplanten per jaar

1

De naam doet wellicht anders vermoeden, maar IribovSBW uit Heerhugowaard is een oer-Hollands bedrijf met haar thuisbasis in Noord-Holland. In 1992 richtte Eloy Boon samen met zijn vrouw Evelien Huis in ’t Veld hun laboratorium voor plantenveredelings- en vermeerderingsbedrijven op in Enkhuizen. De activiteiten vinden tegenwoordig naast Nederland ook plaats in Macedonië en Ghana.

Eloy Boon: “Ik kom uit een tuindersfamilie. Na mijn studie tuinbouw en plantenteelt in Wageningen ben ik bij Syngenta gaan werken. Het idee om voor onszelf te beginnen speelde ondertussen al in m’n achterhoofd en in 1992 hebben mijn vrouw en ik ons bedrijf opgericht. De naam is een samenstelling van Iris (de bloem) en Bovenkarspel: het eerste project dat we uitvoerden was voor een groep irisveredelaars in Bovenkarspel. Tegenwoordig is de iris één van de driehonderd gewassen waar we mee werken, maar de naam is gebleven. We bedienen zo’n vijfhonderd verschillende bedrijven. De verdeling is ongeveer twee derde sierteelt en een derde voedingsgewassen. Ons team bestaat inmiddels uit bijna driehonderdvijftig mensen en we groeien zowel nationaal als internationaal. Doordat we alles onder één dak bieden, weten veel grote (nationale en internationale) partijen en gerenommeerde partijen ons te vinden; we bieden hen veel meerwaarde.” En met ‘alles’ bedoelt Eloy inderdaad ‘alles’: DNA-onderzoek, flowcytometrie, moleculaire markers, cytologie, ziektetoetsen, breeding support, virusvrij en gecertificeerd stock materiaal, grootschalige weefselkweekproductie, afharden van planten, bepaling soortechtheid, en veredeling in opdracht.

Weefselkweek en veredeling

“De grootste tak van sport is de weefselkweek van planten, voor vermeerdering en voor de ondersteuning van plantenveredeling. Daarbij verzorgen we vanzelfsprekend ook de certificering van het basismateriaal: het moet ziektevrij zijn. Voor grote productieprocessen zijn we uitgeweken naar het buitenland. Vanaf een bepaalde grootte is het niet meer kostenefficiënt om hier in Nederland te produceren, de arbeidskosten zijn dan te hoog. De weefselkweekproductielaboratoria in Macedonië  en Ghana produceren met bijna tweehonderdtachtig medewerkers ruim vijftien miljoen weefselkweekplanten per jaar. Daarnaast bieden we bedrijven advies en ondersteuning op het gebied van weefselkweek. In onze kas verzorgen we het afharden van weefselkweekplanten en we gebruiken een deel van de kas voor het bepalen van soortechtheid. We hebben bovendien een afdeling research & development waar specialisten zich onder andere bezighouden met protocolontwikkeling. Om te kunnen voldoen aan de groeiende vraag werken we momenteel aan grote uitbreidingen van onze faciliteiten in Nederland en het buitenland. Door deze investeringen kunnen we nog beter inspelen op de wensen van onze klanten en nieuwe opdrachtgevers.”

Aan de basis van nieuwe gewassen

Hoewel bij IribovSBW alles om tuinbouw draait, komen er veel technische termen voorbij die helemaal niet zo ‘groen’ klinken. Eloy: “Ik wilde graag in de tuinbouw werken, maar dan op een andere manier. Op een gegeven moment kwam ik in aanraking met techniek en toen was het duidelijk dat ik die kant op wilde. Voor de buitenwereld is het niet altijd zichtbaar, maar sommige projecten zijn echt van grote invloed op de tuinbouw en de gewassen die worden geproduceerd. Wij zitten ergens helemaal aan het begin van die lange keten. Evelien werkt als onderzoeker. Eén onderzoek kan wel vier jaar duren, maar je staat wél aan de basis van de ontwikkeling van nieuwe gewassen. En ja, veel onderzoek wordt in het laboratorium gedaan. Daar zijn én de beste omstandigheden te creëren én op deze manier kunnen we aan alle kwaliteitseisen voldoen.”

Zelf heeft Eloy zijn onderzoeksjas steeds minder vaak aan. “Soms vind ik het jammer: het échte werk wordt toch op de vloer gedaan. Maar het is net zo boeiend om nu het geheel aan te sturen en contact met klanten te onderhouden. Inmiddels ben ik ook niet altijd meer tot in details op de hoogte van wat er gebeurt in de kas en in ons laboratorium. Sommige dingen zaten al niet in mijn vakgebied, zoals moleculaire biologie, en sommige werkzaamheden zijn in de loop van tijd overgegaan naar de medewerkers. Daar staat tegenover dat ik veel meer tijd besteed aan het vertegenwoordigen van IribovSBW naar buiten en daar heb ik ontzettend veel plezier in.”

Meer naar buiten treden

“Dat we doorgaans op de achtergrond blijven is voor de uitvoering van ons werk niet erg. Toch streven we ernaar meer te laten zien wat we allemaal doen: het draagt bij aan onze uitstraling en daarmee ook aan het aantrekken van personeel. En natuurlijk willen we de sector in het algemeen ook verder op de kaart zetten: tuinbouw is méér dan alleen met je handen in de aarde wroeten, het staat bol van technische innovaties die dagelijks tot verbeteringen leiden.”

Bron: Greenport