Witte plateaus vol plantjes drijven in het water. De Noord-Hollandse teler Pater Broersen laat een deel van zijn planten niet in de grond groeien, maar op water. Op 6000 vierkante meter aan waterbakken worden luxe bladgroenten voor de commerciële markt gekweekt.

De teelt van de toekomst

Pater Broersen is een vollegrondsgroenteteler – het heeft in Noord-Holland Noord 250 hectare grond waarop het onder meer ijsbergsla, spitskool en boerenkool kweekt – maar sinds 2010 pioniert het bedrijf met teelt op water. Deze innovatieve teeltmethode is schoner, zandvrij en duurzamer omdat er minder gewasbeschermingsmiddelen nodig zijn, legt Dave Smit uit, een van de partners van Pater Broersen. “Met dit systeem hebben we al een voorschot op de teelt van de toekomst genomen.”

Schoner en efficiënter

Strengere nationale en Europese regelgeving voor nutriëntenuitstoot en gewasbeschermingsmiddelen, toenemende schaarste van grond, klimaatverandering en extremer weer, het zijn allemaal zaken waar de vollegrondteelt zich op moet voorbereiden. Teelt op water kan het antwoord zijn, vertelt Smit. Gewassen reiken met hun wortels in het met voedingsmiddelen verrijkte water, niet in de grond. Dat scheelt onder meer in onkruid en het risico op schimmels, en de gekweekte groenten zijn zandvrij. Bovendien wordt de beschikbare ruimte veel efficiënter benut, een vierkante meter kan zelfs tot twaalf keer meer opbrengen.

Het systeem – ontwikkeld met het agrarische kenniscentrum Proeftuin Zwaagdijk en enkele gespecialiseerde bedrijven –  bestaat uit grote bakken met water waaraan precies de juiste hoeveelheden voedingsstoffen zijn toegevoegd. In de bakken drijven kunststof plateaus. “De jonge plantjes gaan op een startdrijver. De potjes staan dicht op het wateroppervlak, zodat de wortels snel naar het water toe kunnen”, legt Smit uit. Een startdrijver telt veertig plantjes per vierkante meter.

Na twee tot drie weken worden de planten overgezet op andere plateaus; veertien per vierkante meter. “De planten komen ook iets hoger te staan, zodat we altijd met een droge pot kweken.” Vervolgens drijven de plateaus geleidelijk naar de ‘eindfase’, waar de volgroeide gewassen kunnen worden geoogst.

Hoogwaardige gewassen

Bijna alles groeit en bloeit op water, maar de kosten zijn wel hoger dan bij vollegrondsteelt. Pater Broersen kiest daarom voor hoogwaardige producten zoals verschillende luxe slasoorten op water zoals lollo rosso en lollo biondo, en ook andijvie, Chinese kool en paksoi. En de teler ontwikkelt ook geheel nieuwe producten. “We kunnen tricolorsla compleet met kluit verkopen. Die blijft daardoor veel langer houdbaar. De consument zet de sla op water en die blijft supervers.”

Innovatie is een proces van vallen en opstaan, zo heeft Smit geleerd. Na goede resultaten in het eerste jaar schaalde Pater Broersen van 700 vierkante meter op naar de huidige 6000 vierkante meter. Toen kwam er een tegenslag: de gewassen kregen toch te kampen met een schimmel, mycrodochium oftewel hagelschot. Na een lange zoektocht bleken het druppelen van water – vaak gewoon regen – de boosdoener. Met overkappingen over de waterbakken is het probleem opgelost. “Als je innoveert moet je kinderziektes overwinnen”, blikt Smit terug.

Netwerk

Om zo ver voorop te lopen, vergt fikse investeringen en behoorlijk wat lef. Pater Broersen kreeg steun van verschillende organisaties in de regio. Zo wordt onder de vlag van GreenPort Noord-Holland Noord, in het kader van het project AgriVizier, door ondernemers, studenten en onderzoekers gewerkt aan de oplossing van problemen waar de ondernemers bij de teelt van sla op water tegenaan lopen. De opgedane kennis wordt uitgewisseld en komt ten goede aan de ondernemers. Daarnaast ondersteunt het Ontwikkelingsbedrijf Noord-Holland Noord de innovatie in de agribusiness van de regio. Na jaren van pionieren heeft Pater Broersen nu een voorsprong omdat het inmiddels volop commercieel op water teelt. “Volgens mij zijn wij de eersten die echt de ‘vollegrond’ bladgroenten naar het water hebben gebracht.” 

Foto: Greenport NHN

< terug naar het overzicht



 
 


Gerelateerde verhalen