“Je moest dat hele land eens onder water zetten, Dick. Dan komt er misschien wel weer leven in die kwaaie grond.” Zoiets moet de vader van Dick tegen hem hebben gezegd. Het moet even hebben geduurd voordat het eerste water uit de pijp stroomde, maar al snel gutste het eruit en begon er een plas te ontstaan op de akker.

Dick en de kwade grond

Fietsend langs de bollenvelden zien we regelmatig land onder water staan. Niet een beetje water, maar een klein meer. De velden met lage walletjes zijn helemaal ondergelopen. Er groeit niets, alleen een paar eenden zwemmen er lekker rond. Zo lag er aan het eind van de zomer weer een veld onder water bij Schagen. En ook op vele andere plekken in Noord-Holland Noord zie je het. Dit verhaal begint in Breezand, bij bollenteler Dick van den Berg.

Uit het niets gaat een stuk land dood

Het is nazomer begin jaren tachtig. De zon gaat bijna onder. Uit de warme, steeds donkerder wordende akker stijgt een geur op van droge klei en net bewerkte grond. Een man kijkt uit over de bruinzwarte voren die zich tot aan de horizon uitstrekken. Iets verderop staat zijn vader, die ook met dichtgeknepen ogen over het land kijkt. De man roept wat naar zijn vader. Ze maken zich zorgen. Elk jaar vallen er bij het rooien krokusbolletjes uit de machine. En die bloeien dan in het bollenseizoen weer op tussen de tulpen. Het ziet er leuk uit natuurlijk, maar het is heel vervelend als je tulpen kweekt en lastig te voorkomen. En dan nog de plagen, zoals aaltjes of ‘kwade grond’. Dan kan zomaar uit het niets een heel stuk van het bloembollenveld doodgaan. En je weet niet waarom.

Dick van den Berg 

Wat zou er gebeuren als het fout ging?

De grond is gortdroog. Er zit haast geen leven meer in. Na het rooien is het land één grote zandbak. De twee mannen op het veld zijn Dick van den Berg en zijn vader. Daar zouden ze 30 jaar geleden gestaan kunnen hebben. “Je moest dat hele land eens onder water zetten, Dick. Dan komt er misschien wel weer leven in die kwaaie grond.” Zoiets moet de vader van Dick tegen hem hebben gezegd. Misschien wel een beetje met een glimlach en onderwijl zijn zoon uitdagend aankijkend. Hij moet toen ook hebben gezien dat Dick twijfelde. Tenslotte zette niemand zijn land onder water. Dat was écht nog nooit door iemand gedaan, dus hij kon het ook niet nagaan en iemand om advies vragen of uithoren over het effect. Dick zal zich menigmaal hebben afgevraagd of het goed zou aflopen of dat hij er enorme spijt van zou krijgen.

Je moest dat hele land eens onder water zetten, Dick. 

 

Een lange tijd later dacht Dick weer aan de woorden van zijn vader. Hij heeft het misschien eerst verteld aan een vriend. Die verklaarde hem vast voor gek. Toch kon Dick het niet uit zijn hoofd zetten en verzon hij ondanks alles een plan. Op dat moment besloot hij ongetwijfeld om de daad bij het woord te voegen en de achteloze opmerking van zijn vader uit te proberen op een stuk grond. Hij heeft daar vast rondgelopen, peinzend welke akker hij zou uitzoeken.

Eenmaal gekozen voor een stuk grond, heeft hij het eerste walletje rondom het land gemaakt, zonder openingen. Hij heeft de bodem egaal gemaakt en een pijp aangelegd die hij over de wal hing, steunend op een stapel stenen. Hij sloot de pomp aan en startte de tractor. Het moet even hebben geduurd voordat het eerste water uit de pijp stroomde, maar al snel gutste het eruit en begon er een plas te ontstaan op de akker. Zeer waarschijnlijk zal Dick even hebben getwijfeld of hij er wel goed aan deed. Want wat zou er gebeuren als het fout zou gaan en hij een heel stuk waardevol land zou kwijtraken? Maar hij zet toch door en langzaam loopt de akker onder water. Onherroepelijk is het nu.

Bloembollen

Wat niemand ooit durfde

Dick van den Berg deed iets wat niemand ooit had durven doen: de inundatie van een akker om de grond vruchtbaar te maken en virussen te doden. Niemand waagde het ooit tevoren en iedereen verklaarde hem nu vast voor gek. Maar sindsdien doen veel bollentelers het. Dick is de uitvinder van deze milieubewuste manier om virussen te bestrijden en de grond vruchtbaar te maken. Hij is er niet rijk mee geworden, maar met zijn verhaal en diapresentatie ging hij wel de regio door om iedereen die het weten wilde uit te leggen hoe het werkt. Het verhaal van Dick van den Berg is het verhaal van vele telers in onze regio. En dat is waarom die bollenvelden onder water staan.

 

Maar werkt het ook echt?

Bij Proeftuin Zwaagdijk hebben ze ons uitgelegd dat het inderdaad werkt. Het is een milieuvriendelijke methode om aaltjes te doden en de grond weer een beetje vruchtbaar te maken. Door het vele water kan de kleigrond wel dichtslaan, en dat is uiteraard minder goed voor de teelt. Naar aaltjes doen ze bij Proeftuin Zwaagdijk ook onderzoek. De wormpjes zijn voor het blote oog niet zichtbaar en leven van bacteriën, schimmels en insecten. In de bodem komen ze met miljoenen per vierkante meter voor. Een aantal soorten veroorzaakt plantenziekten. Bolgewassen zijn daar gevoelig voor. Ze vormen dan ook een lastig probleem voor bollentelers. De aaltjes tasten de bol, stengel of bladeren van bolgewassen aan en zijn niet goed te bestrijden. Het langdurig onder water zetten van de grond doodt in ieder geval de populatie aaltjes in de grond op een manier die het milieu niet aantast.

 

< terug naar het overzicht



 
 


Gerelateerde verhalen